Thực tế, rất nhiều chủ đầu tư hệ thống điện mặt trời đang băn khoăn: nếu inverter hoặc tấm pin hư hỏng, việc thay thế có khiến hợp đồng mua bán điện với EVN bị mất hiệu lực hay phải ký lại không?
Tin vui là, Luật Điện lực 61/2024/QH15 cùng Nghị định 50/2024/NĐ-CP mới được Chính phủ ban hành đã làm rõ vấn đề này, mở ra cơ chế linh hoạt và minh bạch hơn cho các dự án năng lượng tái tạo.
⚡ 1. Luật mới cho phép thay inverter, tấm pin mà không ảnh hưởng hợp đồng EVN
Theo Điều 24 – Luật Điện lực 61/2024/QH15, trong suốt quá trình vận hành, các nhà máy điện năng lượng tái tạo — bao gồm điện mặt trời và điện gió — được phép cải tạo, sửa chữa hoặc thay thế thiết bị để đảm bảo an toàn, hiệu quả và phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật.
Miễn là:
- Không tăng công suất phát điện so với hồ sơ thiết kế ban đầu.
- Không mở rộng diện tích lắp đặt đã được phê duyệt.
- Thiết bị mới đạt chuẩn kỹ thuật và an toàn PCCC.
- Đã cập nhật hồ sơ kỹ thuật và thông báo EVN.
👉 Như vậy, chủ đầu tư có thể thay inverter hoặc tấm pin điện mặt trời khi cần thiết (kể cả trong các hợp đồng FIT1, FIT2) mà không ảnh hưởng đến quyền lợi hay giá mua điện đã ký với EVN.
🔧 2. Khi nào cần thay thế inverter hoặc tấm pin điện mặt trời?
Trong thực tế vận hành, các trường hợp sau thường dẫn đến nhu cầu thay thế:
- Inverter hoạt động không ổn định, báo lỗi liên tục, giảm hiệu suất.
- Tấm pin xuống cấp, nứt kính, suy giảm công suất nhanh.
- Hãng sản xuất ngừng kinh doanh, không còn linh kiện thay thế.
- Cần nâng độ an toàn, tối ưu hiệu suất mà vẫn giữ nguyên công suất tổng.
Với quy định mới, nhà đầu tư hoàn toàn chủ động lựa chọn thiết bị thay thế tương đương, không còn phụ thuộc vào một hãng hoặc model cụ thể như trước đây.
📄 3. Thủ tục thay thế thiết bị theo quy định của EVN
Theo hướng dẫn tại Nghị định 50/2024/NĐ-CP, việc thay thiết bị chính (inverter, tấm pin) chỉ cần thực hiện các bước đơn giản sau:
- Rà soát thông số kỹ thuật của thiết bị mới để đảm bảo công suất không thay đổi.
- Chuẩn bị hồ sơ cập nhật EVN, bao gồm:
- Thông tin thiết bị thay thế (model, công suất, chứng chỉ kỹ thuật).
- Chứng nhận an toàn điện và PCCC.
- Thông báo hoặc gửi bản cập nhật hồ sơ kỹ thuật cho EVN để lưu trữ.
- EVN có thể kiểm tra thực tế khi nghiệm thu hoặc bảo trì định kỳ.
Như vậy, chủ đầu tư chỉ cần cập nhật thông tin chứ không cần ký lại hợp đồng mua bán điện (PPA).
💬 4. Việc thay thiết bị có làm mất giá FIT không?
Câu trả lời là KHÔNG.
Giá FIT được xác định theo thời điểm đấu nối và ký hợp đồng PPA ban đầu, không phụ thuộc vào việc thay thế thiết bị.
Miễn hệ thống giữ nguyên công suất và đặc tính kỹ thuật, giá mua điện vẫn được giữ nguyên theo hợp đồng.
Ngược lại, nếu việc thay thiết bị giúp nâng cao hiệu suất, giảm tổn thất điện năng, thì còn tăng sản lượng thực tế, giúp nhà đầu tư thu hồi vốn nhanh hơn.
🌞 5. Quy định mới – “cứu cánh” cho hàng nghìn dự án điện mặt trời
Trước đây, nhiều chủ đầu tư rơi vào tình cảnh khó xử: inverter lỗi nhưng không còn hàng thay thế, hoặc tấm pin cũ hết bảo hành.
Không ít dự án phải ngừng hoạt động tạm thời, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.
Từ khi Luật Điện lực 61/2024/QH15 và Nghị định 50/2024/NĐ-CP có hiệu lực, chủ đầu tư được linh hoạt thay thế thiết bị, vừa đảm bảo pháp lý, vừa giữ được tính liên tục của dự án.
Đây được xem là bước tiến lớn trong cơ chế quản lý điện mặt trời, giúp ngành năng lượng tái tạo vận hành hiệu quả và bền vững hơn.
✅ Như Vậy
- Được thay inverter, tấm pin điện mặt trời trong suốt quá trình vận hành.
- Không ảnh hưởng hợp đồng EVN, không mất giá FIT.
- Không tăng công suất, không mở rộng diện tích, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn.
- Chỉ cần cập nhật hồ sơ, không phải ký lại hợp đồng.
